Yunan mitolojisinde Prometheus insanı kilden kendi elleriyle yoğurmuş ve onu ateşle tanıştırmıştı. Tanrıça Athena bu kilden figüre nefes üfleyerek ruh katmıştır. Biz de atölyemizde buna benzer bir yol izliyoruz. Kilden kendi ellerimizle yaptığımız objeleri ateşle buluşturuyor daha sonra onlara anılarımız ile ruh katıyoruz. Mitoloji ile konuyu açsam da bilinen ilk seramiğin hiçbir mitolojiye ait olmaması oldukça ilginç. Daha da ilginç kısmı insanların o dönemde kap kacak ihtiyaçlarını değil de bereket getireceklerini inandıkları bir kadın figürünün ilk seramik ürünü olması. Bu figür Dolní Věstonice Venüsü, MÖ 29.000-25.000 yıllarına ait olduğu düşünülen bu figür bugünkü Çekya sınırları içerisinde bulundu. Bilinen ilk işlevsel seramik kaplar ise Çin’de MÖ 20.000 yıllarına ait olduğu düşünülen kaba çömlek parçalarıydı. Anadolu’daki seramik tarihi ise Çatalhöyük’deki ana tanrıça heykelciklerine dayanıyor.
Peki seramik yalnızca bir inanç sembolü veya işlevsel bir mutfak aleti yapmak için mi kullanıldı? Hayır. Antik Yuna’nın vazo ve resim sanatlarını bilirsiniz, müzelerde oldukça sık gördüğümüz bu vazolara dikkatli bakarsanız bir hikaye anlattıklarını görürsünüz. Homeros’un İlyada ve Odysseia gibi efsanevi destanlarındaki büyük savaşlar, tanrıların entrikaları, kahramanlık hikayeleri seramiklerin üzerine işlenirdi. Bu; seramiğin o dönemlerde bir hikaye anlatıcısı, bir “medya” olduğunu gösteriyor.
Japonlar ise kırılan seramik ve porselenlerden yeni bir sanat hatta felsefik bir bakış açısı olan Kintsugi’yi dünyayla tanıştırmıştır. Bu felsefe modern dünyanın “kullan-at” ve “kusursuzluk” dayatmasına karşı muazzam bir duruştur. Bu, kırılan ve kusurlu sayılabilecek bir parçanın onarıldığı bir sanattır. Fakat burada kırılan yerler gizlenmeye değil tam tersine altın, gümüş veya platin tozlarıyla özellikle vurgulanmaya çalışılır. Kırılmak, seramik için acı verici olsa da seramik, kırılan yerlerini ihtişamlı bir biçimde sergileyerek “Kırıldım ama burdayım.” der. Kusurlu olmanın güzelliği, tek düze kusursuz seramiklerin yanında güçlü bir şekilde durur.
- kız